วันอาทิตย์ที่ 7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2553

879. Hypophosphatemia

พบผู้ป่วยที่มีภาวะ Hypophosphatemia เป็นบางครั้ง จะทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนอะไรได้บ้าง มีแนวทางในการรักษาอย่างไร


คือภาวะที่ฟอสเฟตในเลือดต่ำกว่า 2.5 มก./ดล. หรือ ต่ำกว่า 0.8 มิลลิโมล/ลิตร 
สาเหตุ
1. ปริมาณที่ได้รับทางอาหารลดลง
2. ลำไส้ดูดซึมลดลง
3. สูญเสียออกจากร่างกาย
4. เคลื่อนจากนอกเข้าสู่ในเซล
ฟอสเฟตในเลือดต่ำจะมีภาวะขาดฟอสเฟตในร่างกายโดยรวมหรือไม่ก็ได้
อาการหรือลักษณะที่อาจพบได้
ระบบประสาทส่วนกลาง ฉุนเฉียว (irritability), หวาดหวั่น (apprehension), อ่อนแรง (weakness), หมดความรู้สึกเฉพาะแห่ง (numbness), อาการชา (paresthesia), พูดตะกุกตะกัก (dysarthria), สับสน (confusion) หมดความรู้สึกเจ็บ (obtundation) ชักและหมดสติ
ระบบกล้ามเนื้อ ปวดกล้ามเนื้อ อ่อนแรง rhabdomyolysis, respiratory muscle weakness, diaphragmatic contractile dysfunction ทำให้เกิด acute respiratory failure
ระบบหัวใจและหลอดเลือด congestive cardiomyopathy เม็ดเลือดแดงแตก (hemolysis) ติดเชื้อได้ง่ายและมีความผิดปกติของเกล็ดเลือด
 การรักษา
อาการไม่รุนแรง และระดับฟอสฟอรัสในเลือดต่ำไม่มาก
- ดื่มนม นมจะให้แคลเซี่ยมและฟอสเฟตอย่างละประมาณ 200 มิลลิกรัม ต่อนม 1 แก้ว หรือรับประทานฟอสฟอรัสสำเร็จรูป เช่นชนิดเม็ดที่มีฟอสฟอรัส 500 มก. โดยให้ขนาด 2-3 กรัม/วัน แบ่งให้วันละ 2-4 ครั้ง
- ยาระบายที่มีฟอสฟอรัสโดยให้ในขนาดน้อยๆยาระบายแบบกิน เช่น Swiff 5 มล. มีโซเดียมฟอสเฟต 2.4 กรัม และไดโซเดียมไฮโดรเจนฟอสเฟต 0.9 กรัม ให้กิน 5-10 มล. วันละ 3 ครั้งโดยไม่ทำให้เกิดอาการท้องเสีย
- ให้ Phosphate solutionเป็นสูตรผสมของแต่ละโรงพยาบาลอาจแตกต่างกันได้
อาการรุนแรง
ตรวจได้ระดับฟอสฟอรัสในเลือดต่ำ (Serum P) ต่ำกว่า 1.5 มก./ดล. หรือ ต่ำกว่า 0.5 มิลลิโมล/ลิตร (บางแนวทางใช้ที่ต่ำกว่า 1 มก./ดล. หรือ ต่ำกว่า 0.32 มิลลิโมล/ลิตร) ให้ฟอสฟอรัส 2.5-5.0 มก./กก.  หรือ0.08-0.16 มิลลิโมล/กก. ขึ้นกับระดับความรุนแรงหยดเข้าทางเส้นเลือดใน 6 ชั่วโมง มักให้เป็นโพแทสเซี่ยมฟอสเฟต
ควรตรวจ เลือดเพื่อดูระดับฟอสฟอรัส และโปแตสเซี่ยม เป็นระยะทุก 12-24 ชม.ถ้าระดับสูงกว่า 2 มก./กก. หรือแคลเซียมสูงกว่า 8 มก./กก. ให้เปลี่ยนเป็นรูปรับประทาน และไม่ให้เกิน 1500 มก. ใน 3 ชั่วโมง เพราะอาจเกิดภาวะฟอสฟอรัสหรือโปแตสเซี่ยมในเลือดสูง

ถ้าเป็นสารละลายโพแทสเซี่ยมฟอสเฟตชนิด 27%  มี KH2PO4 270 มก./มล. (มีฟอสเฟต 2 มิลลิโมล/มล.) ซึ่งประกอบด้วยฟอสฟอรัส 62 มก./มล.) ขนาดบรรจุหลอดละ 20 มล. โดยเวลาให้ยาอย่าลืมดูเปอร์เซนต์ของสารละลายและรายละเอียดของฉลากกำกับยาด้วยนะครับ

Ref: -http://www.thailabonline.com/healthchart/healthchart3.htm
-http://www.cyberclass.msu.ac.th/cyberclass/cyberclass-uploads/libs/document/Fluid%20and%20electrolyte%20disturbance_470e.doc
-หนังสือภาวะฉุกเฉินทางอายุศาสตร์ ภาควิชาอายุรศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น