วันอาทิตย์ที่ 2 พฤษภาคม พ.ศ. 2553

497. Dengue

วันนี้เตรียมการสอนเรื่องไข้เลือดออกจึงมีคำถามมาถาม

1. เกณฑ์การวินิจฉัยไข้เดงกี ( Dengue fever - DF) คือ...............................................
2. เกณฑ์การวินิจฉัยไข้เลือดออกเดงกี ( Dengue hemorrhagic fever - DHF)คือ........................................
3. ความรุนแรงของโรคมีกี่ระดับ อะไรบ้าง...................................................................


ขอบคุณสำหรับความเห็นครับ
เกณฑ์การวินิจฉัยไข้เดงกี (Dengue fever - DF) คือผู้ป่วยที่มีไข้สูงร่วมกับ
1. การตรวจทูนิเกต์เทสต์ให้ผลบวก และ
2. มี WBC ≤ 5,000 เซล/ ลบ.มม.
หมายเหตุ: เกณฑ์การวินิจฉัยนี้มีโอกาสถูกต้อง (positive predictive value) 83% เกณฑ์การ วินิจฉัยนี้ต่างกับเกณฑ์ของ WHO เนื่องจากเกณฑ์ของ WHO ต้องอาศัยการตรวจทางน้ำเหลืองอย่างน้อย 1 ครั้ง และอาการอย่างน้อยอีก 2 อย่าง (ปวดศีรษะ ปวดกระบอกตา ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ ปวดกระดูก/ข้อ มีผื่น อาการเลือดออก เม็ดเลือดขาวต่ำ) ซึ่งพบว่ามี PPV ต่ำ
เกณฑ์การวินิจฉัยไข้เลือดออกเดงกี (Dengue hemorrhagic fever - DHF)
ผู้ป่วยต้องมีเกณฑ์การวินิจฉัยทางคลินิก 2 ข้อแรกและเกณฑ์ทางห้องปฎิบัติการอีก 2 ข้อ
ดังต่อไปนี้ เกณฑ์นี้มีความถูกต้องมากกว่า 90-96%
อาการทางคลินิก :
1. ไข้เกิดแบบเฉียบพลันและสูงลอย 2 - 7 วัน
2. อาการเลือดออก อย่างน้อย positive tourniquet test ร่วมกับอาการเลือดออกอื่นๆ
3. ตับโต มักกดเจ็บ
4. มีการเปลี่ยนแปลงในระบบไหลเวียนโลหิต หรือมีภาวะช็อก
การตรวจทางห้องปฎิบัติการ
1. เกล็ดเลือด ≤ 100,000 เซล/ ลบ.มม.
2. เลือดข้นขึ้น ดูจากมีการเพิ่มขึ้นของ Hct เท่ากับหรือมากกว่า 20% เมื่อเทียบกับ Hct เดิม (hemoconcentration) หรือมีหลักฐานการรั่วของพลาสมา เช่น มี pleural effusion และ ascites หรือมีระดับโปรตีน/อัลบูมินในเลือดต่ำ (ในเด็กปกติ ถ้าระดับอัลบูมิน ≤ 3.5 กรัม % แสดงว่าน่าจะมีการรั่ว ของพลาสมา)
เกณฑ์การวินิจฉัยไข้เลือดออกเดงกีที่ช็อก (Dengue shock syndrome - DSS) อ่านเพิ่มตาม link
ความรุนแรงของโรคแบ่งได้เป็น 4 ระดับ (grade) คือ
grade I ผู้ป่วยไม่ช็อก มีแต่ positive tourniquet test และ/หรือ easy bruising
grade II ผู้ป่วยไม่ช็อก แต่มีเลือดออก เช่น มีจุดเลือดออกตามตัว มีเลือดกำเดา หรืออาเจียน/ถ่ายอุจจาระเป็นเลือด/ สีดำ
grade III ผู้ป่วยช็อก โดยมีชีพจรเบาเร็ว, pulse pressure แคบ หรือความดันโลหิตต่ำ หรือ มีตัวเย็น เหงื่อออก กระสับกระส่าย
grade IV ผู้ป่วยที่ช็อกรุนแรง วัดความดันโลหิต และ/หรือ จับชีพจรไม่ได้

2 ความคิดเห็น:

  1. 1.เกณฑ์การวินิฉัย DF
    - FEVER + อาการอย่างน้อย 2ข้อ ดังต่อไปนี้ : ปวดศีรษะ/ปวดกระบอกตา/ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ/ปวดข้อหรือปวดกระดูก/ผื่น
    - อาการเลือดออก : positive tourniquet test /petechiae/epistaxis
    - CBC : WBC < 5000 cell/mm3
    2.เกณฑ์การวินิจฉัย DHF
    - FEVER : ไข้เฉียบพลันสูงลอย 2-7วัน
    - อาการเลือดออก อย่างน้อยมี positive tourniquet test
    - platelet <100,000 cell/mm3
    - hemoconcentrate มีHct เพิ่มมากกว่าหรือเท่ากับ 20% เมื่อเทียบกับ Hct เดิม หรือ มีหลักฐานการรั่วของplasma เช่น pleural effusion /ascites,ระดับprotein/albuminในเลือดต่ำ
    3.ความรุนแรงของ DHF มี4 grade
    grade1 no shock , TT+VE or easy bruising
    grade2 no shock , bleedding : petechiae/epistaxis/UGIB/melena
    grade3 impending shock : pluse pressure แคบ, shock : pulse เบา เร็ว,hypotension,ตัวเย็น เหงื่อออก กระสับกระส่าย
    grade4 profound shock : วัดความดันโลหิต และหรือชีพจรไม่ได้

    ตอบกลับลบ
  2. +ve TT at day 3 of fever
    should alway present

    high sens (almost 100%) = good for R/O other tropical infection

    ตอบกลับลบ